Başlangıç seviye
Blokzincir (blockchain) nedir?
Blokzincir, işlemlerin bloklar hâlinde birbirine zincirlenerek kaydedildiği ve tek bir merkez yerine binlerce bilgisayarda aynı anda tutulan ortak bir kayıt defteridir.
Bankada hesabında ne kadar para olduğunu bankanın defteri söyler. Blokzincirde bu defter tek bir kurumda durmaz; ağa katılan herkesin elinde bir kopyası vardır ve hepsi birbiriyle aynı olmak zorundadır.
Yeni işlemler bir blokta toplanır. Her blok kendisinden önceki bloğun dijital parmak izini taşır; böylece bloklar zincir oluşturur. Eski bir kaydı değiştirmek için ondan sonraki bütün blokları yeniden üretmek ve ağın çoğunluğunu buna ikna etmek gerekir; pratikte bu yüzden geçmiş değiştirilemez.
Hangi bloğun zincire ekleneceğine merkezî bir otorite değil, ağın üzerinde anlaştığı bir kural karar verir. Bu kurala mutabakat mekanizması denir. Defter herkese açıktır: bütün işlemler görülebilir, ama adreslerin kime ait olduğu yazmaz.
Örnek
Bir arkadaşına kripto para gönderdiğinde bu işlem ağa duyurulur, bir bloğa girer ve dünyanın her yerindeki kopyalara aynı şekilde işlenir.
Dikkat
Blokzincir işlemleri geri alınamaz. Yanlış adrese gönderilen para için başvurabileceğin bir müşteri hizmeti yoktur.
Kaynaklar
- Bitcoin teknik belgesi (bitcoin.org)
- Ethereum belgeleri (ethereum.org)
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
Bu sayfa Sanal Portföy tarafından, yukarıdaki kaynaklar esas alınarak özgün olarak yazılmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Son gözden geçirme: .