İleri seviye
DEX nedir? Merkeziyetsiz borsa nasıl çalışır?
DEX, alıcı ile satıcıyı emir defteriyle eşleştirmek yerine, havuzlarda duran varlıkları bir formüle göre fiyatlayarak takas yaptıran merkeziyetsiz borsadır.
Merkezî borsada bir satıcının emri ile bir alıcının emri eşleşir. Merkeziyetsiz borsaların çoğunda ise karşı taraf bir kişi değil, iki varlığın birlikte durduğu bir havuzdur. Buna otomatik piyasa yapıcı denir.
Havuzdaki iki varlığın miktarı fiyatı belirler. Birinden alıp diğerini koydukça oran değişir ve fiyat kayar. Havuz ne kadar küçükse aynı büyüklükteki işlem fiyatı o kadar çok oynatır.
Bu yüzden iki maliyete dikkat edilir. Fiyat etkisi, kendi işleminin fiyatı ne kadar değiştirdiğidir. Kayma (slippage) ise emri gönderdiğin an ile gerçekleştiği an arasındaki farktır; kabul edeceğin azami kaymayı işlem öncesinde belirlersin.
Örnek
Küçük bir havuzda 10.000 dolarlık alım yapmak fiyatı yüzde 8 yukarı itebilir; aynı işlem büyük bir havuzda fiyatı neredeyse hiç değiştirmez.
Dikkat
Merkeziyetsiz borsada herkes token listeleyebilir; tanınmış bir paranın adını taşıyan sahte token’lar yaygındır. Token’ın sözleşme adresini resmî kaynaktan doğrula.
Kaynaklar
- Ethereum belgeleri (ethereum.org)
- ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC)
- ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC)
Bu sayfa Sanal Portföy tarafından, yukarıdaki kaynaklar esas alınarak özgün olarak yazılmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Son gözden geçirme: .