ABD Borsaları Kütüphanesi

NYSE ve Nasdaq’ta işlem: seans saatleri, endeksler, emirler, şirket raporları ve Türkiye’den yatırımın ayrıntıları. 38 konu, 4 raf, üç seviye.

ABD Piyasasına Giriş

Borsalar, endeksler, seans saatleri ve temel kavramlar

• ABD borsaları: NYSE, Nasdaq ve ana endeksler — ABD’de paylar başlıca New York Borsası (NYSE) ve Nasdaq’ta işlem görür; piyasanın yönü S&P 500, Nasdaq ve Dow Jones endeksleriyle izlenir.
• NYSE ve Nasdaq arasındaki fark nedir? — NYSE ve Nasdaq, ABD’nin iki büyük pay borsasıdır; bir şirketin payı bunlardan yalnızca birinde kote olur ama yatırımcı için alım-satım deneyimi neredeyse aynıdır.
• ABD borsası saat kaçta açılır? Türkiye saatiyle seans saatleri — ABD pay borsalarında normal seans New York saatiyle 09.30–16.00 arasındadır; Türkiye saatiyle yaz döneminde 16.30–23.00, kış döneminde 17.30–24.00’e denk gelir.
• S&P 500 nedir? — S&P 500, ABD’de işlem gören yaklaşık 500 büyük şirketin paylarından oluşan ve Amerikan pay piyasasının genel gidişatını gösteren en yaygın endekstir.
• Nasdaq-100 ve Nasdaq Bileşik endeksi nedir? — Nasdaq-100, Nasdaq borsasında işlem gören finans dışı en büyük 100 şirketi; Nasdaq Bileşik ise o borsadaki payların neredeyse tamamını kapsayan endekstir.
• Dow Jones endeksi nedir? — Dow Jones Sanayi Ortalaması, ABD’nin köklü 30 büyük şirketinden oluşan ve şirketleri piyasa değerine göre değil pay fiyatına göre ağırlıklandıran tarihî bir endekstir.
• ABD hisselerinde kod (ticker) nasıl okunur? — Ticker, ABD borsalarında bir payı tanımlayan bir ile beş harf arasındaki kısa koddur; aynı şirketin farklı pay sınıfları ek harfle ayrılır.
• Kesirli hisse nedir? 10 dolarla pahalı bir pay alınır mı? — Kesirli hisse, bir payın tamamı yerine bir bölümünü almaktır; böylece pay fiyatı ne kadar yüksek olursa olsun küçük bir tutarla yatırım yapılabilir.
• ABD’de ETF (borsa yatırım fonu) nedir? — ETF, bir endeksi ya da varlık sepetini izleyen ve borsada tek bir pay gibi alınıp satılan fondur; tek işlemle yüzlerce şirkete yatırım yapmayı sağlar.
• ADR nedir? — ADR (Amerikan Depo Sertifikası), ABD dışındaki bir şirketin paylarını temsil eden ve ABD borsalarında dolar cinsinden alınıp satılan belgedir.
• Large cap, mid cap, small cap ne demek? — ABD’de şirketler piyasa değerine göre büyük (large cap), orta (mid cap) ve küçük (small cap) ölçekli olarak sınıflandırılır; ölçek küçüldükçe hem büyüme potansiyeli hem de risk artar.

ABD’de İşlem

Emirler, takas, ek seanslar ve ücretler

• ABD borsasında emir türleri: market, limit, stop — ABD borsalarında en sık kullanılan emirler piyasa (market), limit ve stop emirleridir; aralarındaki fark, hızdan mı yoksa fiyattan mı emin olmak istediğindir.
• ABD hissesi alırken hangi ücretler ödenir? — ABD payı alıp satarken komisyon, alış-satış fiyat farkı, döviz çevrim maliyeti ve küçük düzenleyici kesintiler gibi görünen ve görünmeyen maliyetler oluşur.
• Pre-market ve after-hours nedir? Seans dışı işlem — Pre-market açılıştan önceki, after-hours kapanıştan sonraki ek işlem dönemidir; payları normal seans dışında alıp satmaya izin verir ama likidite düşük, fiyat oynak olur.
• ABD’de takas süresi: T+1 nedir? — T+1, ABD’de pay alım-satımında para ile payın işlemden bir iş günü sonra kesin olarak el değiştirmesi demektir.
• ABD borsasında devre kesici ve işlem durdurma — ABD’de fiyatlar çok hızlı düştüğünde iki tür fren devreye girer: bütün piyasayı durduran devre kesiciler ve tek bir payı kısa süre durduran fiyat bantları.
• ABD’de açığa satış ve short interest nedir? — Açığa satış, ödünç alınan payı satıp fiyat düşünce geri almaktır; short interest ise bir payda açığa satılıp henüz kapatılmamış pay sayısını gösterir.
• Marjin hesabı nedir? Borçla pay almak — Marjin hesabı, aracı kurumdan borç alarak elindeki paradan daha fazla pay almana izin veren hesap türüdür; kazancı da zararı da büyütür.
• Opsiyon vadeleri ve “üçlü cadılık” günü nedir? — ABD’de pay ve endeks opsiyonlarının büyük bölümü ayın üçüncü cuması sona erer; üç ayda bir endeks vadeli sözleşmeleri de aynı gün dolduğu için o günlere “üçlü cadılık” denir.

Şirketler ve Bildirimler

SEC raporları, bilanço sezonu, temettü ve bölünme

• SEC nedir? ABD’nin sermaye piyasası kurumu — SEC (Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu), ABD’de sermaye piyasalarını düzenleyen ve halka açık şirketleri yatırımcıya doğru bilgi vermekle yükümlü tutan federal kurumdur.
• 10-K ve 10-Q nedir? ABD şirketlerinin finansal raporları — 10-K, ABD’de halka açık şirketlerin SEC’e sunduğu denetlenmiş yıllık rapordur; 10-Q ise yılın ilk üç çeyreği için sunulan, daha kısa ve denetlenmemiş ara dönem raporudur.
• 8-K nedir? ABD’de özel durum açıklaması — 8-K, ABD’de halka açık bir şirketin yatırımcıyı etkileyebilecek önemli bir gelişmeyi dönem raporunu beklemeden SEC’e bildirdiği formdur.
• ABD’de bilanço sezonu: kazanç açıklaması nasıl okunur? — Bilanço sezonu, ABD şirketlerinin üç ayda bir sonuçlarını açıkladığı haftalardır; payın tepkisini sonuçların kendisinden çok beklentiyle arasındaki fark belirler.
• ABD’de temettü: ex-dividend tarihi nedir? — ABD’de temettü almak için payı ex-dividend (temettüsüz işlem) tarihinden önce almış olmak gerekir; o gün ve sonrasında alan kişi o temettüyü alamaz.
• ABD’de hisse bölünmesi (split) ve ters bölünme — Hisse bölünmesinde pay sayısı artar ve fiyat aynı oranda düşer; ters bölünmede pay sayısı azalır ve fiyat yükselir. İki durumda da yatırımının toplam değeri değişmez.
• ABD’de halka arz (IPO) nasıl olur? — IPO, bir şirketin paylarını ilk kez halka satıp borsada işlem görmeye başlamasıdır; ABD’de paylar önce büyük yatırımcılara dağıtılır, bireysel yatırımcı çoğunlukla ilk işlem gününde borsadan alır.
• GAAP ve non-GAAP kâr arasındaki fark — GAAP kâr, ABD muhasebe ilkelerine göre hesaplanan resmî kârdır; non-GAAP kâr ise şirketin bazı kalemleri dışarıda bırakarak sunduğu düzeltilmiş rakamdır.
• Spin-off nedir? Şirket ayrılması — Spin-off, bir şirketin bir bölümünü ayrı bir halka açık şirkete dönüştürüp yeni şirketin paylarını mevcut ortaklarına dağıtmasıdır.
• Insider işlemleri ve Form 4 nedir? — Form 4, bir şirketin yöneticilerinin ve büyük ortaklarının kendi şirketlerinin paylarında yaptığı alım-satımları SEC’e bildirdiği formdur.
• 13F nedir? Büyük fonların portföyleri nasıl görülür? — 13F, ABD’de büyük kurumsal yatırımcıların ellerindeki ABD paylarını üç ayda bir SEC’e bildirdiği formdur; ünlü fonların neye yatırım yaptığı buradan izlenir.

Türkiye’den ABD’ye Yatırım

Hesap, vergi, kur etkisi ve yatırımcı koruması

• Türkiye’den ABD hissesi nasıl alınır? — Türkiye’den ABD payı almak için yurt dışı piyasalarda işlem yapma yetkisi olan bir aracı kurumda hesap açılır, hesaba para yatırılıp dolara çevrilir ve emir verilir.
• Dolar kuru ABD hissesi getirisini nasıl etkiler? — Türk lirasıyla düşünen bir yatırımcı için ABD payının getirisi iki parçadan oluşur: payın dolar cinsinden hareketi ve dolar kurundaki değişim.
• W-8BEN formu nedir? — W-8BEN, ABD’de yerleşik olmayan bir yatırımcının ABD vergi mükellefi olmadığını beyan ettiği ve varsa vergi anlaşmasından yararlanmak için aracı kuruma verdiği formdur.
• ABD temettüsünden neden vergi kesilir? Temettü stopajı — ABD şirketlerinin yabancı yatırımcıya ödediği temettüden, para hesaba geçmeden önce ABD’de kaynakta vergi kesilir; oran ülkeler arasındaki vergi anlaşmasına göre değişir.
• Yurt dışı hisse kazancı Türkiye’de nasıl vergilendirilir? — Türkiye’de yerleşik bir kişinin yurt dışı paylarından elde ettiği alım-satım kazancı ve temettü, Türkiye’de kaynakta kesinti yoluyla değil yıllık beyanname yoluyla vergilendirilir.
• SIPC nedir? ABD’de aracı kurum batarsa ne olur? — SIPC, ABD’de üyesi olan bir aracı kurum iflas ettiğinde müşterilerin kaybolan pay ve nakdini belirli bir sınıra kadar karşılayan kuruluştur; piyasa zararını karşılamaz.
• ABD ekonomi takvimi: hangi veriler piyasayı oynatır? — ABD’de her ay açıklanan istihdam ve enflasyon verileri ile Fed’in faiz kararları, yalnızca ABD borsasını değil dünyadaki bütün piyasaları etkiler.
• ABD hissesi mi, yabancı pay fonu mu? — ABD şirketlerine doğrudan pay alarak ya da Türkiye’de kurulu yabancı pay fonları aracılığıyla yatırım yapılabilir; fark seçim özgürlüğü, maliyet ve vergi yükümlülüğündedir.

Diğer kütüphaneler

• Borsa İstanbul Kütüphanesi — Türkiye’de hisse almak isteyen için: borsanın işleyişi, emirler, temettü ve sermaye artırımları, fonlar.
• Kripto Paralar Kütüphanesi — Blokzincirden cüzdan güvenliğine: kripto varlıkların nasıl çalıştığı, nasıl alınıp saklandığı ve nelere dikkat edileceği.
• Yatırımın Temelleri Kütüphanesi — Her piyasada geçerli bilgiler: şirket ve grafik okuma, yatırım araçları, ekonomi, strateji ve risk.

Bu kütüphane nasıl hazırlanıyor?

Konular Sanal Portföy tarafından özgün olarak, hiç bilmeyen birinin anlayacağı dille yazılır. Her konunun sonunda bilgiyi doğrulayabileceğin birincil kaynaklar yer alır: düzenleyici kurumlar, borsalar, vergi idareleri ve kripto projelerinin kendi teknik belgeleri. Sık değişen rakamlar bilerek yazılmaz; güncel hâli için kaynağa yönlendirilir. İçerik yatırım tavsiyesi değildir. Son gözden geçirme: 2026-10-09.